ၵၢတ်ႇႁႃႈဝၼ်း

ၵၢတ်ႇႁႃႈဝၼ်း

မိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ဢုတုရႃႇသီႇလီ၊ တီႈယူႇတီႈသဝ်းၶႅမ်ႉ၊ ၵွႆးၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉဢမ်ႇပေႃးၼမ်လူင်လၢင်၊ ၵမ်ႈၼမ်သမ်ႉယူႇဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈတီႈယူႇတၼ်းသဝ်းတီႈၼိုင်ႈလႄႈတီႈၼိုင်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ မၢင်ဝၢၼ်ႈမၢင်မိူင်း ပဵၼ်မိူင်းၼႃးဢွၵ်ႇၶဝ်ႈပိူၵ်ႇၶဝ်ႈသၢၼ်၊ မၢင်ဢိူင်ႇမၢင်ဝၢၼ်ႈသမ်ႉ ႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းသူၼ် ဢွၵ်ႇသၢၼ်ထူဝ်ႇ သၢၼ်ႈငႃး၊ မၢင်ထုင်ႉမၢင်ႁူတ်ႈသမ်ႉ ႁဵတ်းသူၼ်မၢၵ်ႇၸွၵ်း မၢၵ်ႇဝၢၼ် မၢၵ်ႇၵဵင် သူၼ်ၵူၺ်ႈလႄႈသူၼ်ဢွႆႈလႂ်။ မၢင်တီႈမၢင်မိူင်းသမ်ႉ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈၼဵင်ႈ၊ တူၼ်ႈၵႃႇၾီႇလႄႈ တူၼ်ႈတွင်မၼ်၊ မၢင်ဝၢၼ်ႈမၢင်ႇဢိူင်ႇသမ်ႉ တေႃးႁုၵ်ႇတေႃးလၢႆး ႁဵတ်းၶိူင်ႈယိပ်းၶိူင်ႈတိုဝ်းလႄႈ လဵၵ်းလႃၽႃႉမိတ်ႈလႂ်။

          ၸွမ်းလူၺ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၽႂ်မၼ်း ၵူၼ်းၸႃႉဢၼ်မီးၶဝ်ႈပိူၵ်ႇၶဝ်ႈသၢၼ် သမ်ႉၶႂ်ႈၶၢႆသေ သိုဝ်ႉၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆလႄႈ ၶိူင်ႈယိပ်းၶူဝ်းတိုဝ်း၊ ၽူႈဢၼ်မီးသၢၼ်ထူဝ်ႇသၢၼ်ငႃးသေ သမ်ႉၶႂ်ႈသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်လႂ် သမ်ႉလႆႈလႄႈႁႃၶၢႆႁွတ်ႈထိုင် ဝၢၼ်ႈတႂ်ႈမိူင်းၼိူဝ်။ ဢၼ်လႆႈလႄႇႁႃသိုဝ်ႉၶၢႆၸိူဝ်ႉၼႆ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈသိုဝ်ႈငၢႆႈၶၢႆငၢႆႈယူႇ။ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ ပဵၼ်ဢၼ်သိုဝ်ႉယၢပ်ႇၶၢႆယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ။ ပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ လွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆလၢႆႈလႅၵ်ႇတေႃႇၵၼ်ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးငၢႆႈၸႂ်ငၢႆႈၶေႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလူင်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၶဝ် ၸင်ႇဢုပ်ႇတုမ်ၵုမ်ၵၼ်သေ လိူၵ်ႈႁႃတူၺ်း တီႈဢၼ်လုၵ်ႉဢိူင်ႇလႂ်ႈ ဝၢၼ်ႈလႂ်မႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးၸမ်ပေႃးၵႆၼၼ်ႉ တီႈၼိုင်ႈသေ ႁဵတ်းပၢင်သိုဝ်ႉ တီႈသိုဝ်ႉတီႈၶၢႆတေႃႇၵၼ်ယဝ်ႉ။

          ပၢင်တီႈသိုဝ်ႉတီႈၶၢႆတေႃႇၵၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းသုမ်ႉႁဵတ်းထဵင် တႃႇပေႃးယူႇ ပေႃးၼင်ႈ ပေႃးတမ်းၶူဝ်းၶၢႆ ၶပ်ႉၵၼ်ၵႂႃႇ ပေႃးပဵၼ်ထႅဝ်ပဵၼ်တႅဝ်းဝႆႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇမၵ်းမၢႆဝႆႉဝၼ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ မၢင်ပွၵ်ႈၽူႈသိုဝ်ႉမႃး ၽူႈၶၢႆဢမ်ႇမႃး၊ မၢင်ၽဝ်ႇမၢင်မိူဝ်ႈ မီးၽူႈၶၢႆလၢႆလၢႆ ၽူႈသိုဝ်ႉသမ်ႉဢမ်ႇႁွတ်ႈဢမ်ႇၽႅဝ် ႁဵတ်းၼႆမႃးဢမ်ႇမီးဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႇသိုဝ်ႉၸၢင်ႈၶၢႆ သမ်ႉပဵၼ်လွင်ႈယၢပ်ႇၸႂ်ပိူင်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၼၼ် ၽူႈထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၶဝ် ၸင်ႇသမ်ႉႁူပ်ႉတုမ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ထႅင်ႈသေ မၵ်းမၢႆဝႆႉ ႁႃႈဝၼ်းယေႈပွၵ်ႈ ပဵၼ်ဝၼ်းၵၢတ်ႇ ဝႃႈၼႆသေတႃႇၵေႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇၵႆၼႃႇၼႃႇၼၼ်ႉ သမ်ႉဢမ်ႇမႃးႁွတ်ႈမႃးထိုင်လႆႈ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႂ်းယွင်း၊ ၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈသူၼ် ပေႃးတေလႆႈၶဝ်ႈၵၢတ်ႇငၢႆႈၼၼ်ႉ သမ်ႉလိူၵ်ႈႁႃတီႈဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇသေ ႁဵတ်းၵၢတ်ႇထႅင်ႈ လုၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉလုၵ်ႈၼိုင်ႈ တေႃႇပေႃးၸေးႁႃႈဝၼ်းၵွႆးဢမ်ႇၵႃး၊ သမ်ႉလႆႈမၵ်းမၢႆပၼ်ဝၼ်းမၼ်း၊ ၵၢတ်ႇၼိုင်ႈလႄႈၵၢတ်ႇၼိုင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈၺႃးဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်၊ ၸင်ႇပဵၼ်မႃးၵၢတ်ႇႁႃႈဝၼ်း တေႃႇပၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

          ယၢမ်းၼၼ် ၽူႈမီးတၢင်းၶၢႆလႄႈ ၶႂ်ၶၢႆၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးၶဝ်ႈၵၢတ်ႇတီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ သမ်ႉသိုပ်ႇၵႂႃႇၶဝ်ႈထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ၊ ႁဵတ်းၼႆ လႆႈသိုဝ်ႉလႆႈၶၢႆတေႃႇပေႃးၶွပ်ႈဝူင်ႈ။ ၼႂ်းၵၢတ်ႇႁႃႈဝၼ်းၼႆႉ ၽူႈမီးတၢင်းၶၢႆၶဝ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၶဝ်ႈမႃးတမ်းၽႄႇဝႆႉ တီႈသုမ်ႉတီႈထဵင်ၶဝ်၊ ၽူႈၶႂ်ႈသိုဝ်ႉၵေႃႈ မႃးသိုဝ်ႉမႃးၸၢႆႇ၊ ၸဝ်ႈမႃႉၸဝ်ႈဝူဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်တၢင်ႇၵႃးမႃးၼၼ်ႉ မႃးတမ်းဝၢင်းၸွမ်းပၢင်ႇ တီႈဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးၵႆၵၢတ်ႇၼၼ်ႉသေ ထူၵ်းတေႃႉဢဝ်ၶူဝ်ၶၢႆၶဝ် မႃးတမ်းၶၢႆၼႂ်းၵၢတ်ႇ၊ ၵူၼ်းၶၢႆဝူဝ်းၶၢႆၵႂၢႆးလႂ်ႈၵေႃႈ ၸုင်ဢဝ်ဝူဝ်းဢဝ်ၵႂၢႆး မႃးမတ်ႉၸပ်းလၵ်းႁိမ်းၵၢတ်ႇ ပေႃးပဵၼ်ပၢင်ပဵၼ်ၸုမ်းဝႆႉ၊ ၽူႈလႂ်ၶႂ်ႈသိုဝ်ႉၵေႃႈ လိူၵ်ႈတူၺ်းတူဝ်ထုၵ်ႇၸႂ်သေ သိုဝ်ႉဢဝ်ငၢႆႈငၢႆႈ။

          မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းၶဝ်ႈၵၢတ်ႇ ဢဝ်ၶူဝ်ၶွင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းႁႆႈၼႂ်းသူၼ်ၶဝ် ၵႂႃႇႁႃလႅၵ်ႈလၢႆႈတေႃႇၵၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇၵေႃႉဢၼ်မီး သၢၼ်ထူဝ်ႇသၢၼ်ငႃးလႄႈ ၵုၺ်ၽူင်းလႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပႃးၵႂႃႇၼႂ်းၵၢတ်ႇသေ ႁႃလႅၵ်ႈဢဝ်ၵိူဝ်ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ လႄႈ ပူႉဢိၵ်ႇယႃႈ။ ၵေႃႉမီးၽၵ်းမီႇၽၵ်းႁေႃသမ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇႁႃလႅၵ်ႈ ပႃၼဝ်ႈပႃႁႅင်ႈ။ သင်ဝႃႈဢမ်ႇမီး ဢၼ်တေလႅၵ်ႈတေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇထူၵ်းငိုၼ်းသိုဝ်ႉဢဝ်။ ပၢၼ်မိူဝ်ႈပႆႇမီးငိုၼ်းၶႅပ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈတႅင်းၵႃးၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ငိုၼ်းၵိဝ်ႇငိုၼ်းၵွၼ်ႈ ၸၢႆႇတေႃႇၵၼ်။ လွင်ႈၸၢႆႇငိုၼ်းၸမ်း ငိုၼ်းပၢၵ်ႇၵျၢပ်ႈႁွင်ႉဝႃႈယေႈၸွႆႉ။ ပႅတ်ႇသိပ်းၵျၢပ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ယေႈပၼ်း။ သိပ်းၵျၢပ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ယေႈၶၼ်။ ပႅတ်ႈၵျၢပ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ယေႈႁွႆႉ။ သီႇၵျၢပ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ယေႈတွင်ႇ။ သွင်ၵျၢပ်ႈပၢႆၶိုင်ႈ ပဵၼ်ယေႈႁွင်ႈ။ ယေႈၵျၢပ်ႈမီးသွင်ၶိုင်ႈ။ ယေႈၶိုင်ႈမီးသွင်သိၵ်ႈ။ ယေႈသိၵ်ႈမီးသွင်သဵဝ်ႈ။ ယေႈသဵဝ်ႈမီးသီႇတုမ်ႇ။ ယေႈတုမ်ႇမီးသီႇၶႅၵ်း။ ၶႂ်ႈၸၢႆႇၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢဝ်ႁိပ်ႇႁိပ်ႇသေ သႂ်ႇၽၢင်ယွႆးႁိဝ်ႈ ဢဝ်ၼမ်ႉၼၵ်းမၼ်းၸၢႆႇၵၼ်။

          ဝၢႆးသေၼၼ်ႉမႃး လွင်ႈၸၢႆႇငိုၼ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေငၢႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလေႃႇႁဵတ်း ငိုၼ်းၶႅပ်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တႅင်းၵႃး ၼၼ်ႉၸၢႆႇၵၼ်။ ငိုၼ်းတႅင်းၵႃး ယေႈၶႅပ်းမီးသိပ်းမူး။ ယေႈမူးတၢၼ်ႇပႅၵ်ႉသၢၼ်ႇလႅင် သိပ်းပႅၵ်ႉ။ ပႅၵ်ႉသၢၼ်ႇႁႃႈပႅၵ်ႉ တၢၼ်ႇငိုၼ်းယေႈပႄး။ ႁႃႈပႄးပဵၼ်ယေႈထေႈ။ သွင်ထေႈပဵၼ်ယေႈၶိုင်ႈ။ သွင်ၶိုင်ႈပဵၼ်ယေႈၵျၢပ်ႈ။

          ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ငိုၼ်းတႅင်းၵႃး ယေႈၵျၢပ်ႈသမ်ႉဝႆႉပႅတ်ႇမူး၊ သီႇမူးပဵၼ်ယေႈၶိုင်ႈ၊ သွင်မူးပဵၼ်ယေႈထေႈ၊ ယေႈမူးမီးသွင်ပႄး၊ ယေႈပႄးမီးသွင်တုမ်ႇ၊ ယေႈတုမ်ႇမီးသွင်ပႅၵ်ႇ၊ ယေႈပႅၵ်ႉၼၼ်ႉ ၵိုင်ႇတၢၼ်ႇငိုၼ်းသွင်ၶႅၵ်း၊ တႅင်းၵႃးယေႈၵျၢပ်ႈ မီးႁူၵ်းသိပ်းပၢႆသီႇပႅၵ်ႉ၊ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ငိုၼ်းယေႈၵျၢပ်ႈ သမ်ႉဝႆႉပၢၵ်ႇပႅၵ်ႉ။

          ၵၢတ်ႇႁႃႈဝၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်တီႈသိုဝ်ႉတီႈၶၢႆတေႃႇၵၼ်ၵွႆးဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်တီႈပီႈၼွင်ႉၽၢတ်ႇၽၢၵ်ႈယၢၼ်ႁိုင်ၵၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇယူႇမိူင်းတႂ်ႈမိူင်းၼိူဝ်၊ လုၵ်ႉတီႈၵႆပႆတီႈယၢဝ်း မႃးႁႃသူႇႁႃၸႂ်းၵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈၸႂ်ႈ။ လိူဝ်သေၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇယင်းမီးဝႆႉထဵင်ၶႅၵ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉလူၵွၼ်ႇ။ ထဵင်ၶႅၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၶုၼ်ၶဝ်လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်ၼႂ်းဢိူင်ႇ မႃးႁူပ်ႉတုမ် ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် လွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉ။ သင်ဝႃႈၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်မႃးၶဝ်ႈၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ်တႅၵ်ႇတႃၵၢင်ပွင်း ၽိတ်းၶွင်ႈသူပ်းၵႂၢမ်း၊ တူၵ်းတႂ်ႈတႅမ်ႇၼိူဝ်ၵၼ်ၸိုင် ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၸူးတီႈထဵင်ၶႅၵ်ႇသေ ႁႂ်ႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ် တႅပ်းတတ်းပၼ်ယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ဝူဝ်းႁၢႆၵႂၢႆးပၢႆႈ ၸွမ်းၶႆႈဢမ်ႇၺႃး ႁႃဢမ်ႇႁၼ်ၵေႃႈ၊ ပဵၼ်တီႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇထၢမ်ငၢဝ်း။ ပေႃးမီးၽူႈလၵ်ႉၵၼ်းၸူၼ် လႄႇတဵတ်ႇလႄႈမႅပ်း၊ ပႆလိူၼ်ဢွၵ်ႇ၊ သွၵ်ႈလိူၼ်လမ်၊ တိၼ်ပႅၼ်ၶႅၼ်ယွၼ်ႇ၊ လႄႇလၵ်ႉဝၢၼ်ႈတႂ်ႈၼႃးၼိူဝ်ၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈၸွပ်ႇထၢမ်တူၺ်း တၢင်းၵႂႃႇတၢင်းပႆ၊ ထုၵ်ႇလီၶႆႈလီၸွမ်းၵေႃႈ လၢတ်ႈၸႃတူၵ်းၶၢၼ်း၊ ၸႂ်ႉၵၼ်တီႈထဵင်ၶႅၵ်ႇသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၶုၼ်ၶဝ် ၸွမ်းၵႅတ်ႇၼႃႈ တဵင်တႃႈတဵင်တၢင်း။

          ပုၼ်ႈတႃႇ တေလုမ်းလႃးၵၢတ်ႇ၊ ပတ်းၽဵဝ်ႈယုပ်းယၢပ်း ယႃႇႁႂ်ႈႁူၵ်ႉႁၢမ်းၼၼ်ႉ ဝႆႉပၼ်ၽူႈလူၵၢတ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ သွင်ၵေႃႉ၊ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပူႇပွႆး။ ပူႇပွႆးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈၵဵပ်းဢဝ်ၼိူဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် မႃးၶၢႆၼႂ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ၶၢႆတၢင်းၵိၼ် တၢင်းယႅမ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉပၼ်၊ ၽူႈၶၢႆၶိူင်ႈယိပ်းၶိူင်ႈတိုဝ်း သမ်ႉဢဝ်ငိုၼ်းပၼ်၊ တၢၼ်ႇမူးၵေႃႈမူး၊ တၢၼ်ႇပႄးၵေႃႈပႄး၊ တၢၼ်ႇပႅၵ်ႉၵေႃႈပႅၵ်ႉ၊ ၵဵပ်းဢဝ်ႁႂ်ႈပေႃးၵိုင်ႇၸွမ်း တၢင်းၵႃႉတၢင်းၶၢႆၶဝ်။ ပုၼ်ႈတႃႇၵဵပ်းၼိူဝ် ၵူၼ်းၶၢႆဝူဝ်းၵႂၢႆး လႄႈ မႃႉ သမ်ႉမီးဝႆႉထဵင်ၵၢင်လင်ၼိုင်ႈ ၽႂ်ဢဝ်မႃးလၢႆတူဝ်ၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇလၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းပႂ်ႉထဵင်ၵၢင်သေ ပေႃးၶၢႆၶၢတ်ႇယဝ်ႉ ငိုၼ်းႁူဝ်ၶၼ်ယေႈၵျၢပ်ႈ လႆႈၵႂႃႇပၼ်တီႈထဵင်ၵၢင်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈၵဵပ်းၵၢင်။

www.saisaikehsi.com

ၽိုၼ်တိုၼ်း – ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးၸၼ်ႉႁႃႈ (ၶွမ်ႇမတီႇၶိုင်ပွင်ဢွၵ်ႇပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆး 1964 ၼီႈ)

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*